Antimikrobiyal direnç tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de ciddi bir halk sağlığı sorunudur ve temel olarak hem insanlarda hem de hayvanlarda antimikrobiyallerin uygunsuz kullanımıyla bağlantılıdır. “Sessiz Pandemi” olarak adlandırılan Antibiyotiğe dirençli bakterilerin küresel yayılmasının bir sonucu olarak insanlar, hayvanlar ve çevre arasında, antibiyotik direnci halk sağlığını tehdit eden sessiz bir salgın haline gelmektedir. Son yıllarda antimikrobiyal direnç, insan ve veterinerlik, hayvancılık, tarım, çevre ve ticaret gibi birçok halk sağlığı alanını etkileyen dünya çapında önemli bir halk sağlığı sorunu haline gelmiştir.
Dünya Sağlık Örgütü, antimikrobiyal direncin insanlığın karşı karşıya olduğu en büyük 10 küresel halk sağlığı tehdidinden biri olduğunu bildirmiştir. 2050 yılında AMD nedeniyle dünyada yılda 10 milyon kişinin hayatını kaybedeceğini, kanser, diyabet gibi birçok hastalığa bağlı ölümleri geçerek ölüm nedenleri arasında ilk sıralarda yer alacağını öngörmektedir.
Zoonotik hastalıklar başta olmak üzere antimikrobiyal dirençle mücadelede de tek sağlık yaklaşımı içinde olması önemlidir. Tek Sağlık yaklaşımı, insan, hayvan ve çevre sağlığı arasında bir denge sağlamayı ve küresel sağlığa yönelik tehditleri önlemeyi amaçlar ve Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP), Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ve Dünya Hayvan Sağlığı Örgütü (WOAH) gibi kuruluşlar tarafından desteklenmektedir.
İnsan ve hayvan sağlığında kullanılan ürünlerin aynı hammaddelerden üretildiği ve sadece kullanılan türe göre farklılıklar olduğu tartışılmaz bir gerçektir. Yani insan sağlığında kullanılan ürünler ile veterinerlik hizmetlerinde kullanılan ürünlerin önem dereceleri arasında fark yoktur. Antimikrobiyal ilaçlar ne yazık ki kolay geliştirilememektedir. Bu nedenle dirençle etkin mücadele edilemezse yakın zamanda elimizde etkili antimikrobiyal kalmama riski ile karşı karşıyayız.
Avrupa Birliğinde 2019/6 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Tüzüğü gereğince İnsanlarda Belirli Enfeksiyonların Tedavisi İçin Ayrılmış Antimikrobiyaller veya Antimikrobiyal Gruplarının Belirlenmesine İlişkin 19/7/2022 tarihli ve (AB) 2022/1255 sayılı tebliğ yayımlanmıştır. Ülkemizde de Komisyon Uygulama Tüzüğü ne uyum amacıyla İnsanlarda Belirli Enfeksiyonların Tedavisi İçin Ayrılmış Antimikrobiyallerin veya Antimikrobiyal Gruplarının Belirlenmesi Hakkında Tebliğ (No: 2024/33) yayımlanmıştır. Bu Tebliğ ile antimikrobiyal dirençle mücadele etmek amacıyla insanlarda belirli enfeksiyonların tedavisi için ayrılmış ekte yer alan antimikrobiyallerin veya antimikrobiyal maddelerin hayvanlarda kullanımını yasaklanmıştır.
