Halk dilinde üçlü E veya uyku hastalığı olarak adlandırılan Doğu At Ensefalomiyelit (EEE) Virüsü Togaviridae familyasının Alphavirus cinsine aittir. Amerika kıtasında yoğun olarak görünen bu hastalığın vektör sivrisinekler ile konakçı omurgalılar tarafından taşındığı bilinmekte olup, söz konusu hastalık (zoonotik) insanlarda nadir de olsa görülebilen ancak nöroinvaziv karakterli ciddi bir hastalıktır. EEE hastalığı ilk olarak 1831 ‘de Kuzeydoğu ABD ‘nin New England bölgesinde bulunan Massachusetts eyaletinde 75 atın viral ensefalit nedeniyle ölmesi sonrası tespit edilmiştir. Söz konusu zoonotik hastalığın daha sonraları Kuzey, Orta, Güney Amerika ile Karayipler ’de de görüldüğü rapor edilmiştir. Atlarda genellikle ölümle sonuçlanan EEE virüsü enfeksiyonunun; kümes hayvanları, av kuşları ve develerde de hastalığa neden olduğu bilinmektedir.
Doğu At Ensefaliti Virüsünün İnsanlardaki Belirti ve Semptomları
EEE virüsüyle enfekte olan sivrisinekler yoluyla insanlara bulaşmaktadır. Enfekte atlardan veya insandan insana bulaşması söz konusu değildir. Doğu at ensefaliti virüsü (EEEV) hastalığının kuluçka süresi 4 ila 10 gün arasında değişir. İlk olarak ani başlayan yüksek ateşin görüldüğü hastalıkta; baş ağrısı, titreme ve halsizlik ile ilerleyen dönemlerde; semptomlar şiddetlenerek nörolojik belirtilerin yanı sıra bilinç kaybı, şiddetli baş ağrıları, boyun sertliği, nöbetler, kas zayıflığı ve hareket bozuklukları görülebilir. 50 yaş üstü ve 15 yaş altı bireylerin hastalığa karşı daha duyarlı olduğu bilinmektedir. Hastalığa yakalanan insanlarda, beyin iltihabına dönüşen vakalar ile bağışıklık sistemi düşük olan bireylerde ölüm oranı %33 olarak ifade edilmektedir. Hastalığın tedavisinde etkin bir aşı veya ilaç bulunmamakta olup; destekleyici, semptomatik tedaviler uygulanmaktadır.
ABD ‘de her yıl ortalama 11 EEE vakası bildirilmektedir. Aşağıdaki grafikte 2003-2023 yılları arası vaka sayılarını belirtmektedir. En fazla EEE vakası bildirilen eyaletler arasında Massachusetts, Michigan, Florida, Georgia, New York ve Kuzey Karolina yer almaktadır. Türkiye ‘de doğu at ensefaliti vakası hiç görülmemiş olup, ülkemizde EEE virüsü taşıyan sivrisinek türüne de rastlanılmamıştır.
Kaynak: ArboNET, Arboviral Hastalıklar Şubesi, Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri
Doğu At Ensefaliti Virüsünün Hayvanlardaki Belirti ve Semptomları
Hastalık atlarda klinik olarak ateş, iştahsızlık ve depresyon ile karakterizedir. Şiddetli vakalarda hipereksitabilite, körlük, ataksi, şiddetli zihinsel depresyon, uzanma, konvülsiyonlar ve ölüme ilerleyebilir. Virüsün başlıca rezervuar konakları ötücü kuşlardır. Kuşlardaki enfeksiyonların çoğu klinik değildir ancak EEE virüsünün kümes hayvanları, av kuşları ve develerde hastalığa neden olduğu bildirilmiştir.
