Süt sığırı yetiştiriciliğinde buzağı kayıpları günden güne artmaktadır. Buzağının yaşatılması sürünün sürdürülebilirliği için ön koşuldur.
Günümüzde modern süt sığırı yetiştiriciliğinde sürü devamlılığını sağlamak için işletmeye dışarıdan alınacak düveler işletme giderlerinin %20’sini oluşturur. İşletmedeki buzağı kayıplarının azaltılması bu oranı düşürür.
Buzağı kayıpları; en sık süt emme döneminde meydana gelmekte ve %80’i işletmeye özel yönetim problemlerinden kaynaklanmaktadır.
Yönetim problemleri 4 ana başlık altında toplanır;
- Bakım-besleme-barındırma koşulları
- Kolostrum yönetimi
- Sindirim sistemi bozuklukları
- Solunum yolları hastalıkları
Buzağı kayıpları konusunda yapılan çalışmalarda oldukça farklı sonuçlar ortaya çıkmıştır. Nitekim, ölüm oranı %5 -% 30 arasında çok geniş bir aralıkta değişmektedir. Oysaki buzağı ölüm oranı %2-4 kabul edilebilir iken, %8 çok yüksek olarak değerlendirilmektedir. Bu durumda, buzağı yönetiminin buzağı kayıpları üzerinde etkisi açıktır.
Süt sığırı işletmelerinde 1 yaşa kadar gerçekleşen ölümlerin %75’i 1 aylık yaşa kadar gerçekleşmiştir. Bu yaşa kadar olan ölümlerin %60’ının nedeni ise besleme kaynaklı ishallerdir. Diğer yandan, buzağılarda görülen genel ishal vakalarının %80’inin de beslemeden kaynaklı nedenlerle gerçekleştiği belirlenmiştir.
Buzağı Ölümleri ve İshal Nedenleri
Buzağılarda besleme kaynaklı ishalin önlenmesi için aşağıdaki kritik kontrol noktalarındaki sorunları belirlemek ve gidermek gerekir;
Besleme
- Yetersiz miktarda ve düşük kaliteli kolostrum ile besleme
- Süt veya mama sıcaklığının uygun olmaması
- Düzensiz öğün aralıkları
- Düşük kaliteli veya kontamine yem, süt, mama verilmesi
- Verilen süt miktarının yetersiz olması
- Buzağıya verilen diyette sık değişiklik yapılması
- Süt içeriğinin etkisi (yüksek yağ oranı vb.)
- Başta Vitamin A olmak üzere çeşitli vitamin ve mineral madde yetersizlikleri
- Kuru madde alımı eksikliği
- Buzağılara verilen suyun düşük kaliteli olması ve uzun süre beklemesi
- Yanlış süt emzirme tekniği (biberon tutuşuna bağlı akciğere süt kaçması)
Barınak
- Bakım ve yetiştirme şartları
- Aşırı sıcak ya da soğuk hava koşulları
- Kapalı ve kalabalık ahırlar
- Altlığın ıslak ve kirli olması
Sağlık
- Buzağıya ait sindirim sistemi emilim anomalileri
- Alerjiler
- Mikotoksinler
Diğer
- Taşıma
- Stres Faktörleri
- Bakıcı hataları
Beslenme kaynaklı buzağı ishallerinin önlenmesinde buzağılara içirilen süt veya mama sıcaklığının kontrolü en önemli konulardan birisidir. İçirilen süt/mama sıcaklığının buzağı vücut sıcaklığında (37-38 oC) olması arzu edilir.
Milk’n’Roll Araştırma Grubu
